Էսօր Քոչարյան Ռոբերտն է խոսել: Բավականին երկար չէր խոսել, ավելի ճիշտ վերջին անգամ սեպտեմբերի 2-ին Արցախում միայն կամերաների առաջ հռհռացել էր:
Ու այսօր էլ պատասխանել է Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ելույթին: Անկախ նրանից` Տեր-Պետրոսյանը ճիշտ է, թե սխալ, ընդունելի են նրա ասածները, թե ոչ… Միևնույնն է, վերջին 10 տարիների ընթացքում Հայաստանի աթոռն զբաղեցրած մարդն իրավունք չունի այս տոնով և բառապաշարով խոսել: Խոսքից ամենաարժեքավորն այն էր, որ պարզ դարձավ, թե արջը շատ վայրենի կենդանի է: Ընդ որում, այդ արջին փորձում էր իր հետ համեմատել:
Հիշում ե՞ք “Հաջողության ջենթլմենները” ֆիլմում, երբ Ֆեդյան փորձում է մասնակցել խոսակցությանը և օրիգինալ թվալ, ասում է. “Мой друг десятку за пять минут так нарисует, от настоящего не отличишь”! Հիմա սա է, հենց փորձում է մի օրիգինալ բան անել, կամ ծիծաղում է կամ “սրամտում”:
Երեկ հրապարակվեցին “պետության կարիքների համար 2008 թ ընթացքում գնված պետական կամ ծառայողական գաղտնիք չպարունակող ավտոմեքենաների” ցուցակները: Եվ հանկարծ պարզ դարձավ, որ կատարված ավելի քան երկուսուկես միլիարդ դրամ գումարի մեծ մասը գնացել է Ռոբերտ Քոչարյանի զավակի կողմից ղեկավարվող “Տոյոտա-Երևան” ՍՊԸ-ին (պաշտոնական սեփականատեր Սամվել Մայրապետյան): Եզրակացությունները թողնում եմ ձեզ, սիրելի ընթերցողներ: Ու սա այն պարագայում, որ Քոչարյանը պաշտոնի չի: Բա 10 տարվա ընթացքում ինչեր է արել… դեռ կպարզվի…
Այսօր Սերժ Սարգսյանը մեկն էլ է Սփյուռքահայ գաղութներ` տեղի հայ բնակչությանը համոզելու, որ նախաստորագրված արձանագրությունները բխում են Հայ ազգի շահերից: Բայց արի ու տես, որ հենց առաջին ժամերը կարելի է ձախողված համարել, քանի որ Ֆրանսիայում մեր հայրենակիցները բողոքի հզոր ակցիաներ են կազմակերպել, որի ընթացքում ոստիկանությունը Սերժին պաշտպանելու համար փորձել է ցրել բողոքողներին: Արդյունքում տեղի է ունեցել ծեծկռտուք, կան վիրավորներ: Սերժը պետք է Կանադայի հրապարակում ծաղկեպսակ դներ Կոմիտասի արձանին, բայց… Հայտնվել է երկու րոպեյով ու փախել` հետևից լսելով ՈՉ, ԴԱՎԱճԱՆ, ԴՈՒ ԸՆՏՐՎԱԾ ՆԱԽԱԳԱՀ ՉԵՍ… Ճիշտն ասած “Երկիր մեդիայով” կադրերը նայեցի` քեֆս եկավ: Վերջապես խելքի ենք գալիս, ցավոք դանակը ոսկորին հասնելուց հետո: Մի կողմից էլ մտածում եմ, որ Սփյուռքին սա քիչ է: Երկու տարի նրանք նկատելու չէին տալիս, թե ինչ հակապետական ռեժիմ է հաստատվել երկրում (և ընդհանրապես ժողովրդավարությունը Հայաստանում երբեք իրենց գործը չի եղել): Երբ նրանց բացատրում էիր, որ սա լուրջ ձախողումների է բերելու Հայաստանի Հանրապետությունը, բանի տեղ չէին դնում, քանի որ իրենց պետք էր արտաքինից կայուն, հանգիստ Հայաստան, ուր ամառները կայցելեին և սարերից իջած պաղ ջուր կխմեին և գհիյանային Մասիսով: Դե հիմա իմացեք Հայաստանի քաղաքացիների ղադրը, թե ոնց են սրանց դիմացել և ինչ զրկանքների են ենթարկվել այս ռեժիմի դեմ պայքար մղելով:
Շաբաթ օրը բացվեց Հայբիզնեսբանկի գլխավոր գրասենյակը Նալբանդյան փողոցի վրա: Ասեմ, որ շատ գեղեցիկ է ստացվել, բացի մուտքի դռնից: Գիշերվա լուսավորությունն էլ է շատ տպավորիչ և յուրօրինակ տեսք ունի մեր քաղաքի անճաշակությունների մեջ: Բայց ասելիքս սրա մասին չէ…
Այլ նրա, թե ինչու՞ երկրի` լեզուս էլ չի պտտվում ասել ամբողջ էլիտան եկել էր այդ շենքի հանդիսավոր բացմանը. էլ նախագահ ու վարչապետ, քաղաքապետ ու նախարարներ, Արցախի նախորդ և ներկա նախագահները, գործարարներ ու պատգամավորներ: Սա աննախադեպ է այն առումով, որ նույնիսկ Ռ. Քոչարյանի ժամանակ ամեն կարմիր լենտին վազող նախագահն այսքան մարդ չէր տանում հետը: Ըստ իս, ներկայացուցչականության ապահովման հնարավոր երկու տարբերակ կա.
Ա. Հայբիզնեսբանկն անչափ կարևոր է այս մարդկանց համար, որոնք ամեն մեկն իր հերթին օլիգարխ է և անօրիանական ստացած եկամուտները պետք է օրինականացնել: Իսկ այսօրինակ գործողություների համար անհրաժեշտ է մեկ կամ մի քանի “հուսալի” բանկեր, որոնք կօգնեն այդ գումարները “մաքրել”: Մեխանիզմենրը շատ հեշտ են և չեմ կարծում, որ պետք է խորանալ դրա դետալների մեջ: Անկասկած այս գործոնն էլ կա, որ եկել հասել էին այդ շենքի բացմանը, բայց…
Բ. Ոչ մեկի մոտ կասկած չի հարուցում այն փաստը, որ Ս. Սարգսյանը ներքին լեգիտիմության լուրջ խնդիրներ ունի: Սրան է գումարվում նաև վերջերս նախաստորագրված հայ-թուրքական արձանագրությունները, որոնք դժգոհության ալիք են բարձրացրել երկրի ներսում: Նախորդ օրն էլ այս իշխանության դագաղին հերթական մեխը, ես կասեի` մեխերը, խփեց Հայ ազգային կոնգրեսի հանրահավաքի ժամանակ ելույթ ունեցած Լևոն Տեր-Պետրոսյանը (ելույթի վերլուծությունը հաջորդիվ): Ելույթում հնչած ուղերձները հստակ հասցեատերեր ունեին իշխանության մեջ և կարող են քայքայիչ դեր ունենան իշխանական վերնախավի համար: Իսկ իշխանությանն էլ այսքանից հետո բան չի մնում անելու, քան սեփական “հզորությունը” ապացուցելու համար նազիր-վեզիրներին պտտացնել Ս. Սարգսյանի հետ` կարծեցյալ տպավորություն ստեղծելու համար, որ իշխանությունն ուժեղ է:
Բայց ինքը` Ս. Սարգսյանը գիտի, թե էտ նազիր-վեզիրները մի գիշերվա ընթացքում ոնց են մտափոխվում: Այդպիսի մի օպերացիա էլ ինքը Սերժն է մասնակցել 1998 թվականը փետրվարի առաջին օրերին:
Այս բլոգի այցելուներին և ողջ հայությանը շնորհավորում եմ անկախության օրվա կապակցությամբ: 18 տարին քիչ չէ որոշ ամփոփումներ կատարելու համար: Բայց որ դեռ շատ ճանապարհ ունենք անցնելու մեր ուզած Հայաստանը կառուցելու համար, դա ակնհայտ է: Եվ որքան շուտ ուզենանք դա անել, այնքան վստահ կզարգանա մեր պետությունը:
Այսօր ընկերս իր հարազատներից, հարևաններից հավաքած ՀԴՄ կտրոնները տարել է Հարկային տեսչության տարածքային բաժին` ասել են STOP: Քանի որ կտրոններից ստանալիք գումարն անցնում է 60 հազարից, ուրեմն պետք է գնաս Պետեկամուտների կոմիտե ու հավաքածդ կտրոնների համար դեկլարացիա գրես: Արա, էս հայերը կլնի՞ մի բան նորմալ անեն: Երևի մոռացել են, որ ասում էին հարևաններով, բարեկամներով հավաքվեք, 6 միլիոնի կտրոն բերեք, ու ստացեք մեծ գումարներ: Հիմա տեսան իրանց ասածների տակից դուրս չեն գալիս, սկսեցին արհեստական բարդություններ ստեղծել: Եվ այս ամենն անօրինական է: Բացի այդ, խոսակցություններ կան, որ տարածքային բաժիններում կան, այսպես կոչված, դալալներ, որոնք քեզանից վերցնում են կտրոնները կես գնով, որպեսզի դու հերթ չկանգնես: Հետո էլ ինքն իր ծանոթների միջոցով ստանում է հասանելիք բոնուսը:
Ձեր այն ծանոթներին, որոնք դեռ չեն ստացել իրենց հասանելիք գումարը, և որոնցից կպահանջեն դեկլարացիա գրեն, ասեք, թող դեկլարացիայի մեջ գրեն մեկ նախադասություն` նվեր եմ ստացել 150 մարդուց: Անօրինականություններին ապուշությամբ պետք է պատասխանել:
Վերջին օրերին տագնապալի նորություններ են հայտնվել մամուլում, որտեղ նշվում է, որ վրացական գիտնականներն այցելում եմ Թուրքիայի հյուսիսարևելյան նահանգներ` պատմական Տայք և փորձում են այնտեղի հայակական պատմամշակութային կոթողները ներկայացնել որպես վրացական: Եթե Վրաստանում գտնվող մեր կոթողներին քիչ թե շատ կարող ենք տեր կանգնել և բարձրաձայնել դրանց նկատմամբ վրացիների ոտնձգությունների վերաբերյալ, ապա Թուրքիայի մեր կոթողների հարցում բարդություններն ավելի լուրջ կարող են լինել: Մի կողմից թուրքերը միայն կողմ կլինեն, որ հայերի հետքերն այստեղից հնարավորինս մաքրեն, և բացի դա` մենք այնտեղ չունենք հայկական բնակչություն կամ մարդիկ, որոնք կբարձրաձայնեն սրա մասին: Եվ մեկ օր` մի քանի տարի հետո կհայտնաբերենք, որ այս խնդիրն այլևս ի վիճակի չենք լուծել և փաստի առաջ կկանգնենք: Դրա համար կոչ եմ անում բոլորին այս լուրը մաքսիմալ տարածել, բարձրաձայնել և փորձել ամեմաբարձր մակարդակով լուծել այս խնդիրը, չնայած ոչ բարձր և ոչ էլ մակարդակ չկա Հայաստանի իշխանական վերնախավում:
Ստորև ներկայացնում եմ սույն խնդրի հետ կապված մի քանի հրապարակում.
Ինչպես հաղորդում է reporter-arm-ը, այսօր ոստիանության աշխատակիցները ծեծի են ենթարկել մի քանի ֆուտբոլասերների, որոնք Հայաստանի պարտությունից հետո բարձրացրել են պաստառ, որով հայ ֆուտբոլիստներին կոչ են արել իրենց խաղով Հայաստանը չխայտառակել: Սա դուր չի եկել ՀՀ ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ Ռուբեն Հայրապետյանին` նույն ինքը Նեմեց Ռուբոյին, որը ոստիկաններին “քսի է” տվել այդ պաստառները պարզած ֆուտբոլասերների վրա: Ոստիկանության ու ֆուտբոլասերների միջև տեղի է ունեցել ընդհարում: Ֆուտբոլասերների այդ խումբն սկսել է վանկարկել “Նեմեց հեռացիր”, “Ամոթ”, ինչին միացել է ողջ ստադիոնը:
Հիշեցնեմ, որ սեպտեմբերի 9-ին Հայաստանի ազգային հավաքականը խաղում է Բելգիայի հետ: Ֆուտբոլասերներին կոչ եմ անում գնալ ստադիոն և աջակցել First Armenian Front հայ ֆուտբոլասերների խմբի արդարացի պահանջին: Բոլորս դեպի Հանրապետական մարզադաշտ:
Բոլորին է հայտնի, որ Ղարաբաղյան հիմնահարցում առանց որևէ առաջընթացի Թուրքիան չէր պատրաստվում որևէ զիջման գնալ` Հայաստանի հետ հարաբերությունները բարելավելու գործում: Ու այսօր հանկարծ երկու երկրների արտգործնախարարությունները հայտարարություն են տարածում` “սկսել ներքին քաղաքական խորհրդակցություններ` շվեյցարական միջնորդությամբ իրականացվող բանակցությունների ընթացքում նախաստորագրված հետևյալ երկու արձանագրությունների շուրջ. «Արձանագրություն երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման մասին» և «Արձանագրություն երկկողմ հարաբերությունների զարգացման մասին»։” Չնայած այն փաստին, որ ձևակերպումները հաջորդ պարբերության մեջ շատ լղոզված են և յուրաքանչյուր կողմին թույլ են տալիս ստորագրված արձանագրությունները չվավերացնել, մասնավորապես` “երկու կողմերը կգործադրեն իրենց առավելագույն ջանքերը վավերացման արագ առաջընթացի համար` համաձայն իրենց սահմանդրական և օրենսդրական գործընթացների”, այդուամենայնիվ Թուրքիան չէր գնա որևէ այս կարգի հայտարարության, եթե համոզված չլիներ, որ Ղարաբաղյան հարցում հայերը գնալու են լուրջ զիջումների, ինչի մասին բազմիցս հայտարարել են Թուրքիայի ղեկավարները: Եվս մեկ կեսգիշերային հայտարարության սպասեք շատ շուտով հենց Արցախի հիմնահարցի հետ կապված: Աշունը շատ թեժ է լինելու:
Ու ամենաբոմբը նա է, որ կա կետ պատմաբանների հանձնաժողովի վերաբերյալ:
Էսօր Քոչարյան Ռոբերտն է խոսել: Բավականին երկար չէր խոսել, ավելի ճիշտ վերջին անգամ սեպտեմբերի 2-ին Արցախում միայն կամերաների առաջ հռհռացել էր:
